რამდენი ადამიანი ემსხვერპლა კორონავირუსის პანდემიას მსოფლიოში?
კორონავირუსის პანდემიის შედეგად მსოფლიოში გარდაცვლილთა ზუსტი რაოდენობის დადგენა რთულია, რადგან სხვადასხვა ქვეყანაში COVID 19-ით გარდაცვალების აღრიცხვის მეთოდები ერთმანეთისგან განსხვავდებოდა. ოფიციალურ სტატისტიკაში დაფიქსირებული შემთხვევების რაოდენობა კი, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით, პანდემიის რეალურ გავლენას სრულად ვერ ასახავს.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, 2024 წლის ნოემბრისთვის მსოფლიოს 234 ქვეყანაში COVID 19-ით 7 მილიონზე მეტი დადასტურებული გარდაცვალება იყო დაფიქსირებული. WHO აღნიშნავს, რომ ეს არის მხოლოდ ოფიციალურად შეტყობინებული შემთხვევები და არა პანდემიის შედეგად გარდაცვლილთა სრული სავარაუდო რაოდენობა.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია ე.წ. ჭარბი სიკვდილიანობა. ამ მეთოდით ითვლება, რამდენი ადამიანით გაიზარდა სიკვდილიანობა იმ რაოდენობასთან შედარებით, რაც პანდემიის არარსებობის შემთხვევაში იყო მოსალოდნელი.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული შეფასებით, მხოლოდ 2020 და 2021 წლებში COVID 19-ის პანდემიასთან პირდაპირ ან ირიბად დაკავშირებული ჭარბი სიკვდილიანობა მსოფლიოში დაახლოებით 14.9 მილიონ ადამიანს შეადგენდა. WHO-ს მიერ დადგენილი გაურკვევლობის დიაპაზონი 13.3 მილიონიდან 16.6 მილიონამდეა.
ეს მაჩვენებელი მოიცავს როგორც უშუალოდ კორონავირუსით გამოწვეულ სიკვდილს, ასევე პანდემიის არაპირდაპირ შედეგებს. მაგალითად, შემთხვევებს, როდესაც ადამიანი კორონავირუსით დაინფიცირდა, მაგრამ მისი გარდაცვალება ოფიციალურ COVID 19 სტატისტიკაში არ მოხვდა, ასევე იმ ადამიანებს, რომლებიც სხვა დაავადებებით დაიღუპნენ, თუმცა პანდემიის გამო სამედიცინო დახმარებაზე ხელი დროულად არ მიუწვდებოდათ.
WHO-ს განმარტებით, ოფიციალურად დარეგისტრირებული COVID 19-ით გარდაცვალების მონაცემები რამდენიმე მიზეზით შეიძლება ნაკლები იყოს რეალურ მაჩვენებელზე. მათ შორისაა არასაკმარისი ტესტირება, განსხვავებული ეროვნული კრიტერიუმები, გარდაცვალების მიზეზის არასწორი ან არასრული კლასიფიკაცია და ჯანდაცვის სისტემებზე პანდემიის შედეგად გაზრდილი დატვირთვა.
WHO-ს 2023 წლის ანგარიშის მიხედვით, 2020 წელს მსოფლიოში დაახლოებით 4.4 მილიონი ჭარბი სიკვდილიანობა დაფიქსირდა, ხოლო 2021 წელს ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 10.4 მილიონს შეადგენდა. შესაბამისად, მხოლოდ ამ ორ წელიწადში პანდემიასთან დაკავშირებული ჭარბი სიკვდილიანობის ჯამურმა რაოდენობამ 14.9 მილიონს მიაღწია.
განსაკუთრებით დიდი განსხვავება იყო ოფიციალურად აღრიცხულ COVID 19-ის სიკვდილიანობასა და ჭარბ სიკვდილიანობას შორის სამხრეთ და სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში. WHO-ს შეფასებით, 2020 და 2021 წლებში სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიის რეგიონზე დაახლოებით 6.1 მილიონი ჭარბი სიკვდილი მოდიოდა.
ევროპისა და ამერიკის რეგიონებში კი თითოეულზე დაახლოებით 3.2 მილიონი ჭარბი სიკვდილი მოდიოდა. აფრიკის რეგიონში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 800 ათასი იყო, ხოლო დასავლეთ წყნარი ოკეანის რეგიონში დაახლოებით 200 ათასი.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია ხაზს უსვამს, რომ 14.9 მილიონი არ უნდა ჩაითვალოს COVID 19-ის დადასტურებული გარდაცვალებების რაოდენობად. ეს არის სტატისტიკური შეფასება, რომელიც პანდემიის პირდაპირ და ირიბ გავლენას აერთიანებს.
ამასთან, WHO-ს ოფიციალური მონაცემებით, 2024 წლის ნოემბრამდე მსოფლიოში 7 მილიონზე მეტი ადამიანი იყო დადასტურებულად გარდაცვლილი COVID 19-ით. შემდგომ პერიოდში ბევრი ქვეყანა აღარ აწარმოებდა კორონავირუსის ყოველდღიურ ან რეგულარულ ანგარიშგებას იმავე ინტენსივობით, როგორც პანდემიის პირველ წლებში. ამის გამო მიმდინარე ოფიციალური სტატისტიკა პანდემიის სრული დემოგრაფიული გავლენის შეფასებისთვის შეზღუდულია.
ამრიგად, თუ მხოლოდ ოფიციალურად დადასტურებულ შემთხვევებს ვითვლით, მსოფლიოში COVID 19-ით გარდაცვლილთა რაოდენობა 7 მილიონს აღემატება. თუმცა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ყველაზე მნიშვნელოვანი შეფასება აჩვენებს, რომ მხოლოდ 2020 და 2021 წლებში პანდემიასთან დაკავშირებული რეალური ჭარბი სიკვდილიანობა დაახლოებით 14.9 მილიონი ადამიანი იყო.
ეს განსხვავება ცხადყოფს, რომ კორონავირუსის პანდემიის ადამიანური დანაკარგის შეფასება მხოლოდ ოფიციალურად დადასტურებული COVID 19-ის გარდაცვალების შემთხვევების დათვლით სრულად შეუძლებელია.
წყარო: ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია WHO, Global excess deaths associated with COVID 19, WHO COVID 19 Dashboard და WHO World Health Statistics 2023.
Multimedia.ge-ს დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი.
ინტერნეტ რესურსი 2018 წლიდან ფუნქციონირებს