რა პროდუქცია გადის საქართველოდან უცხოურ ბაზრებზე? — ღვინიდან და თხილიდან ქართულ ქათმამდე

საქართველო უცხოურ ბაზრებზე მხოლოდ ღვინის ექსპორტით აღარ შემოიფარგლება. ბოლო წლებში ქვეყნის ექსპორტის კალათაში სულ უფრო მკაფიოდ ჩნდება ადგილობრივი წარმოების ხილი, თხილი, მინერალური წყლები, უალკოჰოლო სასმელები, გადამუშავებული საკვები და სხვა აგროსასურსათო პროდუქცია.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2026 წლის იანვარ-ივლისში ქვეყნის მთლიანმა ექსპორტმა 4.67 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, საიდანაც 2.85 მილიარდი დოლარი ადგილობრივ ექსპორტზე — ანუ საქართველოში წარმოებული პროდუქციის უცხოეთში გატანაზე — მოდიოდა. მონაცემები წინასწარია.

ღვინო კვლავ ერთ-ერთი მთავარი საექსპორტო პროდუქტია

ქართული ღვინო საერთაშორისო ბაზარზე ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი პროდუქტია. საქართველოდან ექსპორტზე გადის როგორც ტრადიციული ქვევრის ღვინო, ისე თანამედროვე ტექნოლოგიებით წარმოებული ღვინოები.

ღვინოსთან ერთად მნიშვნელოვანი საექსპორტო კატეგორიაა სპირტიანი სასმელებიც. ქართული ღვინისა და ალკოჰოლური სასმელების ექსპორტის მრავალწლიანი გამოცდილება ამ სექტორს ქვეყნის აგროსასურსათო ექსპორტის ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებად აქცევს.

მინერალური წყლები და ქართული ლიმონათი

საქართველოს კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საექსპორტო პროდუქტი წყალია.

ქართული მინერალური წყლები უცხოურ ბაზრებზე დიდი ხანია იყიდება და ქვეყნის საექსპორტო ცნობადობის მნიშვნელოვანი ნაწილია. ასევე ექსპორტზე გადის ქართული უალკოჰოლო გაზიანი სასმელები, მათ შორის ტრადიციული ქართული ლიმონათის სხვადასხვა სახეობა.

ეს მიმართულება განსაკუთრებით საინტერესოა იმით, რომ პროდუქტი მთლიანად ადგილობრივ სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულზე არ არის დამოკიდებული და ქართული ბრენდის საერთაშორისო ბაზარზე დამკვიდრების შესაძლებლობას იძლევა.

თხილი — ქართული სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი მთავარი საექსპორტო პროდუქტი

ქართული თხილი წლების განმავლობაში ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი აგროსასურსათო საექსპორტო პროდუქტია.

საქართველოში წარმოებული თხილი სხვადასხვა უცხოურ ბაზარზე ხვდება და გამოიყენება როგორც პირდაპირ საკვებად, ასევე საკონდიტრო და სხვა კვების მრეწველობაში.

თხილის სექტორისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ხარისხის, სურსათის უვნებლობისა და საერთაშორისო სტანდარტების დაცვა, რადგან ევროკავშირისა და სხვა განვითარებული ბაზრების მოთხოვნები საკმაოდ მკაცრია.

ქართული მოცვი — ახალი საექსპორტო წარმატება

ბოლო წლებში სწრაფად გაიზარდა ქართული მოცვის მნიშვნელობაც.

2026 წლის განმავლობაში ქართული მოცვის ექსპორტი განსაკუთრებით აქტიური იყო. საექსპორტო მიმართულებებს შორისაა რუსეთის, ევროკავშირის ქვეყნების, სომხეთის, თურქეთისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების ბაზრები.

მოცვის მაგალითი აჩვენებს, რომ საქართველოში ახალი სასოფლო-სამეურნეო კულტურების წარმოება შეიძლება საკმაოდ სწრაფად გადაიზარდოს საექსპორტო ბიზნესად.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური ცალკე აქვეყნებს მონაცემებს როგორც მთლიან ექსპორტზე, ისე კონკრეტულ სასაქონლო ჯგუფებსა და ქვეყნებზე, რაც ამ პროცესის დინამიკის თვალყურის დევნების საშუალებას იძლევა.

ქართული ხილი უცხოურ ბაზრებზე

საქართველოდან ექსპორტზე გადის სხვადასხვა სახეობის ხილიც — მათ შორის ატამი, ვაშლატამა, მანდარინი, ვაშლი, ქლიავი და სხვა პროდუქცია.

ხილის ექსპორტი განსაკუთრებით დამოკიდებულია სეზონზე, მოსავლის მოცულობაზე, ხარისხზე, შეფუთვასა და ლოჯისტიკაზე.

ქართული ხილისთვის მნიშვნელოვანი უპირატესობაა ის, რომ ზოგიერთი კულტურა ქვეყანაში შედარებით ადრე მწიფდება, რაც გარკვეულ ბაზრებზე სეზონური კონკურენტული უპირატესობის შექმნის შესაძლებლობას იძლევა.

დაფნის ფოთოლი და გადამუშავებული პროდუქტები

საექსპორტო კალათაში გვხვდება ისეთი პროდუქტებიც, რომლებიც ხშირად ნაკლებად ხვდება საზოგადოების ყურადღების ცენტრში.

მათ შორისაა ქართული დაფნის ფოთოლი, ხილისა და ბოსტნეულის წვენები, ჩირი, თაფლი, კაკლოვანი კულტურები და სხვადასხვა გადამუშავებული საკვები.

ამ შემთხვევაში საექსპორტო პროდუქტი მხოლოდ ნედლეული აღარ არის — საქართველოში ხდება მისი დამუშავება, შეფუთვა და ბრენდირება, რაც პროდუქტის დამატებულ ღირებულებას ზრდის.

ქართული ქათამიც უცხოეთში იყიდება

განსაკუთრებით საინტერესო მაგალითია ქართული მეფრინველეობის სექტორი.

კომპანია „ჩირინა“, რომელიც Biu Biu-ს ბრენდით ქათმის ხორცს აწარმოებს, აცხადებს, რომ მისი პროდუქცია საქართველოში წარმოებული სრული ციკლით მზადდება და უცხოურ ბაზრებზეც გადის. კომპანია საკუთარ პროდუქციას 100%-ით ქართულად აღწერს და აღნიშნავს, რომ წარმოების სრული ციკლი საქართველოში ხორციელდება.

Biu Biu-ს შემთხვევაში საინტერესოა ისიც, რომ კომპანია არა მხოლოდ ქათმის ხორცს აწარმოებს, არამედ საინკუბაციო კვერცხებსაც, რომელთა ექსპორტიც მეზობელ ქვეყნებში ხორციელდება.

კომპანიის ინფორმაციით, მისი წარმოების თითოეული რგოლი ISO 22000-ის სტანდარტისა და HACCP-ის პრინციპების შესაბამისადაა ორგანიზებული, ხოლო ქათმის ხორცი ლაბორატორიულად მოწმდება.

გაყინული Biu Biu-ს ქათამი დაკვლის დღეს იყინება სპეციალურ საყინულეებში დაახლოებით −35°C-დან −40°C-მდე, რის შემდეგაც −18°C-ზე ინახება.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

ქართული პროდუქციის უცხოურ ბაზრებზე გასვლა მხოლოდ ექსპორტის ზრდას არ ნიშნავს.

ეს ნიშნავს, რომ ადგილობრივ მწარმოებელს უწევს საერთაშორისო მოთხოვნებთან შესაბამისობა — იქნება ეს სურსათის უვნებლობა, პროდუქტის მიკვლევადობა, შეფუთვა, ხარისხის კონტროლი თუ ლოჯისტიკა.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური ცალკე აღრიცხავს „ადგილობრივ ექსპორტს“, რომელიც სწორედ იმ პროდუქციის ღირებულებას ასახავს, რომელიც საქართველოშია წარმოებული ან საკმარისად გადამუშავებული და შემდეგ ქვეყნიდან გავიდა.

ამიტომ მნიშვნელოვანია ერთმანეთისგან განვასხვავოთ საქართველოს ექსპორტი და ქართული პროდუქციის ექსპორტი: მთლიან ექსპორტში შეიძლება შედიოდეს რეექსპორტიც, ხოლო ადგილობრივი ექსპორტი უკეთ აჩვენებს, რამდენად ქმნის ქვეყანა თავად საექსპორტო პროდუქციას.

ქართული პროდუქციის საექსპორტო პოტენციალი

დღეს უცხოურ ბაზარზე ქართული პროდუქციის ყველაზე ცნობილ კატეგორიებს შორის შეიძლება დავასახელოთ:

• ღვინო და სპირტიანი სასმელები;
• მინერალური და სასმელი წყლები;
• უალკოჰოლო სასმელები;
• თხილი და სხვა კაკლოვანი;
• მოცვი და სხვა ხილი;
• დაფნის ფოთოლი;
• ხილისა და ბოსტნეულის წვენები;
• ჩირი და სხვა გადამუშავებული ხილი;
• თაფლი;
• ქართული ქათმის ხორცი;
• საინკუბაციო კვერცხი;
• სხვა ადგილობრივი და გადამუშავებული საკვები პროდუქტები.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემთა ბაზა ამ პროდუქტების ექსპორტს სხვადასხვა სასაქონლო ჯგუფისა და ქვეყნების მიხედვით ცალკე აღრიცხავს.

ქართული პროდუქციის უცხოურ ბაზრებზე გასვლა უკვე მხოლოდ ღვინისა და მინერალური წყლების ისტორია აღარ არის.

მოცვი, თხილი, ხილი, დაფნა, წვენები, გადამუშავებული საკვები და ქართული წარმოების ქათამიც კი იმ პროდუქტებს შორისაა, რომლებიც ქვეყნის ფარგლებს გარეთ მომხმარებლამდე მიდის.

ამ პროცესში განსაკუთრებით საინტერესოა Biu Biu-ს მაგალითი: საქართველოში წარმოებული ქათამი არა მხოლოდ ადგილობრივ სუპერმარკეტებში იყიდება, არამედ კომპანია მის ექსპორტზეც საუბრობს. ეს მიუთითებს, რომ ქართული აგროსასურსათო წარმოება ნელ-ნელა ცდილობს კონკურენციას არა მხოლოდ შიდა, არამედ რეგიონულ და საერთაშორისო ბაზრებზეც.

წყაროები: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (Geostat); Chirina/Biu Biu-ის ოფიციალური ვებგვერდი; საქართველოს ექსპორტის ოფიციალური სტატისტიკა.